Nie mam zamiaru zajmowa? spirytyzmem, ani ?adn? czarn? magi?. Chc? przypomnie?, ocali? od zapomnienia, u?ywaj?c frazy poety, pami?? o Towarzystwie Mi?o?ników m. Nowego. My?l?, ?e to mój obowi?zek, gdy wi?kszo?? za?o?ycieli tego stowarzyszenia ju? nie ?yje i nie mo?e da? ?wiadectwa, czy opowiedzie? o swoich do?wiadczeniach w tej organizacji. Na pewno wa?ne s? wspomnienia, ale dzi? chc? przywo?a? informacje prasowe, a konkretnie zajrza?em na ?amy G?osu Celulozy – pisma tego zak?adu w ?wieciu w pocz?tkach lat 70-tych poprzedniego wieku.

Pracowa?em po studiach w Zasadniczej Szkole Drzewnej w Nowem. Maj?c w g?owie wiele pomys?ów z czasów studiów szuka?em pola dla swojej aktywno?ci. Nie pami?tam, ale my?l?, ?e wówczas dotar?a do wiadomo?? o powstaniu Towarzystwa Mi?o?ników Ziemi ?wieckiej w ?wieciu. Mo?e wtedy za?wita?a we mnie my?l, a dlaczego nie mog?oby powsta? podobne towarzystwo u nas. Bezpo?rednim impulsem, który wywo?a? dzia?ania, by?y prace remontowe w ko?ciele klasztornym (ewangelickim), który chciano przysposobi? na dom kultury, a kaplica rodziny Konopackich mia?a sta? si? kot?owni? wi?c zniszczono groby w niej si? znajduj?ce. Ten motyw podnoszony by? pó?niej na zebraniu za?o?ycielskim.

W ciszy mieszkania na poddaszu w domu rodzinnym rozpocz??em korespondencj? z Kujawsko-Pomorskim Towarzystwem Kulturalnym w Bydgoszczy, które na ?amach Ilustrowanego Kuriera Polskiego drukowa?o kronik? dzia?a? poszczególnych oddzia?ów KPTK istniej?cych we wszystkich powiatach województwa bydgoskiego. W trakcie wymiany listów z central? ustali?my, ?e nasze towarzystwo (drugie w powiecie ?wieckim) te? b?dzie oddzia?em KPTK.

Jesieni? 1972 roku (dok?adnej daty nie pami?tam, ale mo?na j? ustali? zagl?daj?c do archiwaliów KPTK), odby?o si? zebranie za?o?ycielskie, na które przyby? viceprezes KPTK pan Józef Podgóreczny.

My?l?, ?e nie od rzeczy b?dzie przypomnie? jak wygl?da?o Towarzystwo Mi?o?ników m. Nowego po zebraniu za?o?ycielskim. Powsta?y dwie sekcje (komisje): historyczna oraz kulturalno-o?wiatowa. Pierwszej przewodniczy? dyrektor liceum Tadeusz Sworowski a cz?onkami byli: Mieczys?aw P?aczek, Leon Czapiewski, Jan Pi?tkowski i inni; drug? kierowa?a Felicja Kreja a cz?onkami byli: Jerzy Targa?ski, Halina Ró?a?ska, Zenon Gurbada, równie? pisz?cy te s?owa. Przewodnicz?cy sekcji/ komisji byli cz?onkami zarz?du towarzystwa w sk?ad którego wchodzli: Kazimierz Pamu?a prezes, Franciszek Tylman – viceprezes, Halina Ró?a?ska – sekretarz.

Tyle faktów tytu?em wst?pu. Musz? zrobi? pewne zastrze?enie – odtwarzam powy?sze z pami?ci, nie zagl?daj?c do dokumentów, ani archiwaliów, gdy? pod koniec stanu wojennego opu?ci?em rodzinne miasteczko a dokumentacja zosta?a na miejscu – ale to inna opowie??.

Zajrzymy na karty G?osu Celulozy. Z pocz?tkiem lat 70-tych w okresie rz?dów Gierka G?os Celulozy by? otwarty na powiat. Mo?na powiedzie?, ?e w latach 1972-1976 by? namiastk? gazety powiatowej. W?ród artyku?ów i notatek z ?ycia budowanego kombinatu mo?na znale?? wiele informacji z Nowego, Osia, Tlenia, Warlubia itp.

Kiedy zasiad?em w Ksi??nicy Kopernika?skiej w Toruniu nad po?ó?k?ymi numerami gazety z tamtych lat, zdumia?a mnie ilo?? materia?ów z Nowego. Niniejszy artykulik nie jest przegl?dem tych materia?ów, ale musz? to podkre?li?, ?e Tadeusz Sworowski – dyrektor liceum nowskiego, obok tej funkcji sta? si? „dziennikarzem” G?osu Celulozy (GC) m.in. opublikowa? ponad 20 artykulików z historii Nowego, publikowa? bie??ce informacje z wydarze? w miasteczku, z dziejów poszczególnych zak?adów pracy.

Moje dzisiejsze „wywo?ywanie duchów” po?wi?cone jest przypomnieniu ToMiNo. Dlatego wklejam kilka notatek po?wi?conych naszemu towarzystwu.

W informacji sekretarza TMZ? Micha?a Borocha znajdujemy informacj? o naszym Towarzystwie.

Opisuj?c wycinki podaj? rok, numer gazety w bie??cym roku oraz w nawiasie numer GC od pierwszego numeru pisma.

G?os Celulozy 1974, nr 18 (91)

Przyk?ad twórczo?ci dyrektora Liceum Tadeusza Sworowskiego GC 1973, nr 25 (62)

Informacja dyrektora Sworowskiego GC 1974, nr 18 (91)

Poni?ej artyku?: Felicja Kreja, GC 1974, nr 11 (84)

Korespondencja Zenona Gurbady, GC 1974, nr 18 (91) Ten materia? i wcze?niej zamieszczony dyrektora Sworowskiego o imprezach w liceum i w Nowem, ukaza?y si? w tym samym numerze G?osu Celulozy.

Nawi?zuj?c do tekstu Zenona Gurbady o wystawie mebli (i nie tylko) pod nazw?

1774 – 1974 Dwie?cie lat meblarstwa w Nowem mog? poinformowa?, ?e zachowa?a si? bogata kolekcja kilkudziesi?ciu zdj?? pokazuj?cych otwarcie wystawy mebli oraz intarsji Edmunda Kap?o?skiego ze ?nina, która by?a wystaw? towarzysz?c?. My?l?, ?e utworz? one album po?wi?cony temu wydarzeniu.

W tamte dni czerwca 1974 roku Szko?a Drzewna by?a oblegana przez uczniów miejscowych szkó?, mieszka?ców miasteczka i przyjezdnych go?ci zwiedzaj?cych wystawy. By?a du?ym wydarzeniem, cho? na pewno nie dorównywa?a przedwojennym targom meblowym, by?a kontynuacj? tradycji stolarskich Nowego.

Toru?, maj 2017 r. (kapa)