 Wystarczy rzuci? okiem na ok?adk?, by poczu? dreszcz zaciekawienia, rado?? poznania pocz?tków miasteczka z czasów po Wielkiej Wojnie (1914 - 1918), z okresu budowania miasta, jego instytucji przez Polaków, tych którzy tu mieszkali od zawsze (równie? w czasie zaborów) jak i tych przybyszów, którzy dostrzegli, znale?li te pi?kne okolice na Wis?? i M?taw? rozpostarte i tu postanowili zamieszka?, budowa? swoj? przysz?o??. W tej liczbie znalaz? si? równie? mój dziadek Adam Pamu?a, który jako 17-latek w?drowa? z Galicji „za chlebem" do Ameryki a w latach 20-tych wróci? z ?on? i synem Julianem, kupi? na Trylu gospodarstwo rolne i w ten sposób nasza ga??? rodziny Pamu?ów zakorzeni?a si? tu.
Pokolenie naszych dziadków, w tej liczbie równie? Dominika Frydrychowskiego, z wielkim entuzjazmem pracowa?o, budowa?o miasteczko. Mo?emy ten entuzjazm pozna? z ?amów, niedawno zdigitalizowanych przez KPBC przedwojennej Gazety Nowskiej, nieistniej?cego ju? G?osu Nowego, który dokumentowa? spo?ecznikowsk? dzia?alno?? kulturaln? okresu dwudziestolecia Nowego, czy inne wydawnictwa po?wi?cone historii tego regionu. Ów entuzjazm tamtego okresu nowian dostrzec mo?na ju? na ok?adce Adresów, na której zamieszczono anons Pomorskiej Fabryki Likierów itd., której specjalno?ci? jest „Porz?dek", likier deserowy, prawnie zastrze?ony.
Do tej liczby trzeba zaliczy? prezentowan? dzi? pozycj? opracowan? w wydawnictwie Felika Jeuthe z Grudzi?dza. Ta 59 stronicowa broszura przedstawia adresy instytucji i mieszka?ców ?wiecia i Nowego (wraz z okolicami) z oko?o roku 1925. Poza tym zawiera wiele reklam ówczesnych kupców, firm - zapewne sponsorów (mówi?c dzisiejszym j?zykiem) którzy je op?acili, w ten sposób umo?liwiaj?c wydanie ksi?gi adresów. Wówczas mia?a ona charakter informacyjno -handlowy; dla nas jest cennym ?ród?em historycznym. Mo?emy pozna? tych, którzy mieszkali od dawna i tych, którzy wkrótce opu?cili nasze miasteczko decyduj?c si? na przenosiny do Niemiec.
Mo?emy pozna? obsad? osobow? najwa?niejszych instytucji powiatowych i miejskich ?wiecia i Nowego. Dla ka?dego regionalisty to cenne ?ród?o przesz?o?ci. Dlatego ciesz?, ?e na nsazym portalu mo?emy je upubliczni? dzi?ki wielce u?ytecznej dzia?alno?ci KPBC w Toruniu. Tu link do publikacji:
http://miasto-nowe.com/downloads.php?cat_id=2&download_id=55
Nowe, 31 lipca 2019 r. (kapa) |
